Czekając na master plan

Miniony rok okazał się sprzyjający dla kolejowych przewozów towarowych w Polsce. Po kilkuletniej zapaści w latach 2012-2016, w 2017 r. odnotowano pierwszy od lat znaczący wzrost przewiezionej masy oraz wykonanej pracy przewozowej i tendencja ta utrzymała się też w 2018 r. Przewoźnicy przetransportowali w ubiegłym roku ponad 250 mln t ładunków, co stanowi wzrost o ponad 4,3% w porównaniu do 2017 r. Ostatni raz zbliżony wynik osiągnięty został w 2011 r., kiedy to przewieziono nieco ponad 249 mln t. Jeśli chodzi o pozycję na rynku, to niekwestionowanym liderem pozostaje PKP Cargo z udziałem 43,6%, według masy, oraz 48,4% według pracy przewozowej. Udział ten był jednak nieco mniejszy niż w roku poprzednim, zarówno pod względem przewiezionej masy towarów, jak i wykonanej pracy przewozowej – odpowiednio ok. 0,75% i 3,2%. Podobne spadki odnotowały firmy znajdujące się w rankingowej czołówce – Lotos Kolej i DB Cargo Polska. W 2018 r. pociągi grupy PKP Cargo przewiozły niemal 111 mln t ładunków na polskim rynku, czyli o prawie 3,5 mln t więcej niż w 2017 r. (3,2% ) i aż o 12,7 mln t więcej w porównaniu z 2016 r. (13%).

Najwięcej zleceń na transport towarów nadal obejmuje przewóz węgla kamiennego, a masa przewożonego paliwa wciąż rośnie. Drugą najważniejszą grupą ładunków są kruszywa, a trzecią produkty rafinacji ropy naftowej. Coraz większe znaczenie mają przewozy ładunków w składach rozproszonych, kontenerach czy pociągach złożonych z różnego typu wagonów. W statystykach widać też rozwój sektora przewozów intermodalnych.

– Cieszyć mogą wzrosty w transporcie towarów koleją. Nadal jednak niepokojącym zjawiskiem jest to, że maleje udział kolei w transporcie ogółem. Dlatego tak ważne jest, by rozwijać i wspierać transport intermodalny z udziałem kolei. W krajach takich jak Austria, Szwajcaria, Niemcy czy Francja 30%-40% stanowią przewozy intermodalne. Powinniśmy dążyć do zwiększenia wolumenu tej grupy w Polsce – podkreśla Ignacy Góra, prezes Urzędu Transportu Kolejowego.

Pod względem masy przewiezionych towarów i wykonanej pracy przewozowej Polska jest na 2. miejscu wśród krajów Unii Europejskiej. W krajach europejskich jednak – zauważa raport UTK – oprócz transportu towarów mieszanych czy w kontenerach, kolej jest częściej wykorzystywana do przewozu produktów rolnictwa, spożywczych, surowców wtórnych czy środków transportowych (więcej w „Namiarach na Morze i Handel” 6/2019).