Odra od wielu lat pozostaje przedmiotem krajowych i europejskich strategii rozwoju transportu śródlądowego. Dokumenty takie jak TEN-T, NAIADES III (unijny plan działań na rzecz rozwoju śródlądowych dróg wodnych) oraz Krajowy Program Żeglugowy wskazują na potrzebę odbudowy jej funkcji transportowej. Mimo to potencjał gospodarczy rzeki nadal pozostaje w dużej mierze niewykorzystany.
Doświadczenia państw Europy Zachodniej pokazują, że o sukcesie nie decyduje sama żegluga. Ren stał się osią rozwoju przemysłu, logistyki i energetyki dzięki konsekwentnej integracji różnych sektorów gospodarki. W Polsce nadal dominuje podejście sektorowe, podczas gdy Odra powinna być postrzegana całościowo. Odpowiedzią na to wyzwanie jest autorska koncepcja Odrzańskiego Wodorowego Szlaku Transportowego (OWST), modelu integrującego transport, transformację energetyczną i logistykę. Ta koncepcja gospodarcza zakłada utworzenie zintegrowanego korytarza rozwoju wzdłuż Odry, w którym transport wodny, kolejowy i drogowy współtworzą jeden system z energetyką, logistyką, przemysłem oraz terenami inwestycyjnymi przygotowywanymi przez samorządy. Co istotne, celem nie jest odbudowa samej żeglugi śródlądowej, lecz wykorzystanie Odry jako osi integrującej rozwój gospodarczy południowo-zachodniej Polski.
Największym atutem programu jest wykorzystanie potencjału, który już istnieje. Wzdłuż Odry skoncentrowane są porty, zakłady przemysłowe, infrastruktura energetyczna oraz tereny inwestycyjne przygotowywane przez samorządy. OWST nie tworzy nowego układu gospodarczego, lecz integruje istniejące zasoby. Szczególne znaczenie ma gospodarka wodorowa. Wodór jest nośnikiem energii umożliwiającym jej magazynowanie oraz wykorzystanie w różnych zastosowaniach (przemysł, ciepłownictwo, logistyka i transport ciężki). Takie podejście jest zgodne z Polską Strategią Wodorową, zakładającą rozwój infrastruktury wodorowej oraz osiągnięcie celów m.in. w zakresie transportu publicznego (więcej w „Namiarach na Morze i Handel” 16/2026).
