Udział Samorządu Województwa Pomorskiego w projektach międzynarodowych szansą na rozwój zielonej energetyki

Fot. Edu Offshore Wind 2024

Reindustrializacja przemysłu Unii Europejskiej dostosowana do aktualnych wyzwań związanych z wdrożeniem założeń Europejskiego Zielonego Ładu wymaga przystosowania całego procesu edukacyjno-szkoleniowego do wymaganych cykli inwestycyjnych. W kontekście założeń przyjętych w polityce energetycznej Polski, wyznaczających rozwój morskiej energetyki wiatrowej na poziomie 6 GW w 2030 roku i podwojenie tej liczby 10 lat później, wyzwaniem staje się koordynacja tych procesów. Żeby temat nie stał się „kukułczym jajem”, ważne jest wskazanie lidera, tj. osoby lub instytucji odpowiedzialnej za przygotowanie, a następnie nadzorowanie strategii dla przemysłu morskiej energetyki wiatrowej.

Bez bezpośredniego wsparcia przemysłu, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) w Polsce pozostaną w łańcuchu dostaw poddostawcami niższego szczebla (tier 3 i 4). Żeby do tego nie dopuścić, najważniejszą kwestią wydaje się rola naszych czempionów gospodarczych, PGE oraz Orlenu, od których oczekuje się oczywiście terminowej realizacji inwestycji ale także udziału w procesie włączania polskich firm w łańcuchy dostaw. Mamy niespotykana, dotąd okazję do zbudowania unikalnych kompetencji, które będą procentować w przyszłości w perspektywie kilkudziesięciu kolejnych lat. W pewnością wskazanie lidera odpowiedzialnego za rozwój łańcucha dostaw przyspieszy ten proces. Widać wyraźnie potrzebę zwiększenia poziomu zaufania pomiędzy polskimi czempionami i MŚP, a zainicjowanie kilku realnych przedsięwzięć z pewnością te relacje biznesowe by wzmocniło.

Spotkanie Pomorskiej Platformy Offshore oraz Wind Industry Hub, Gdańsk maj 2024 r.

Polskie firmy potrzebują wsparcia do stworzenia skutecznych mechanizmów, które umożliwią płynne przejście absolwentów od teoretycznej wiedzy szkolnej do praktycznej pracy w dynamicznym środowisku przemysłowym, co wymaga zainwestowania czasu, wysiłku i środków finansowych. Pomorska Platforma Offshore powołana w 2020 roku przez Samorząd Województwa Pomorskiego, licząca obecnie ponad 140 firm i instytucji, stawia sobie za cel wzmocnienie local content poprzez aktywne wspieranie dialogu pomiędzy instytucjami samorządowymi dla skutecznego wykorzystania środków unijnych na działania edukacyjne.

Szacuje się, że tylko w województwie pomorskim powstanie co najmniej 20 tys. miejsc pracy, a w skali kraju może być ich nawet trzy razy więcej, co w obecnej sytuacji makroekonomicznej jest nie do przecenienia. Mając na względzie rosnącą rolę sektora morskiej energetyki wiatrowej kluczowe stało się przyspieszenie integracji absolwentów szkół średnich z rynkiem pracy. Inicjatywy takie jak Edukacyjne Targi Kariery EDU OFFSHORE WIND (dwie edycje 2023 i 2024) oraz projekty realizowane przez firmy takie, jak, Polenergia, Equinor czy Ocean Winds, skupiają się na podnoszeniu świadomości i prezentacji ścieżek kariery w sektorze.

Czas najwyższy na kolejny krok dla branży. Przyjęcie do pracy młodych osób bez doświadczenia zawodowego przynosi firmom wyzwania, w tym konieczność dostarczenia im praktycznej wiedzy. Dlatego tak ważne jest zapewnienie odpowiedniego szkolenia podstawowego, które rozwinie kluczowe umiejętności i przygotuje przyszłych pracowników. Nie można zapomnieć o programach on-boardingowych, które są niezbędne, aby ułatwić młodym pracownikom zrozumienie kultury organizacyjnej i oczekiwań. Takie działania pozwalają na szybszą adaptację i integrację nowych pracowników z zespołem, co przekłada się na wyższą efektywność pracy. Firmy mogą wykorzystać narzędzia szkoleniowe, takie jak mentoring i coaching, które są nieocenione w procesie upskillingu, czyli podnoszenia kwalifikacji. Doświadczeni pracownicy, pełniący rolę mentorów, mogą przekazywać nie tylko wiedzę, ale również wspierać młodych ludzi w ich zawodowym rozwoju. Jasno określone ścieżki kariery oraz ocena postępów są kluczowe w procesach utrzymania motywacji młodych pracowników, co pozwala im świadomie rozwijać swoje kariery w organizacji. Jest to szczególnie istotne w tak nowoczesnej i konkurencyjnej branży jak morska energetyka wiatrowa.

Dotychczasowa zmienność decyzji dotyczących lokalizacji terminala instalacyjnego oraz źródeł finansowania jego budowy – początkowo miał to być port w Gdyni, później w Gdańsku, a ostatecznie jest to Świnoujście – nie sprzyjała budowie zaufania przez inwestorów. Na pewno wpłynęło to na opóźnienia realizacji inwestycji i to nie tylko tych zlokalizowanych na morzu, ale także innych, towarzyszących, takich jak: zakłady produkcyjne fundamentów, wież, gondol czy łopat. Obecnie trwają prace nad uruchomieniem najnowocześniejszego zakładu produkującego elementy wież wiatrowych na wyspie Ostrów w Gdańsku. Dwie duże inwestycje realizowane są także w Szczecinie choć takich zakładów powinno powstać więcej. Port jest impulsem inwestycyjnym, wokół niego powstają firmy i zakłady produkcyjne konstrukcji stalowych, a stocznie zwiększają swój portfel zamówień. Jednak powstałego opóźnienia nie da się łatwo nadrobić, a pierwsze polskie farmy wiatrowe być może będą musiały być budowane z duńskiego portu Rønne.

W związku z wystąpieniem nowych uwarunkowań rynkowych w zakresie gospodarczym, politycznym oraz bezpieczeństwa, niedawno zaktualizowano raport pn.: „Rola małych i średnich portów morskich województwa pomorskiego w realizacji funkcji serwisowych względem farm wiatrowych”. Można w nim odnaleźć wiele praktycznych informacji, m.in. na temat stopnia realizacji inwestycji w portach. Każdy z deweloperów morskich farm wiatrowych zwiększył zaawansowanie realizacji swoich projektów, a co najważniejsze, każdy z nich określił, który port wybiera jako swój port serwisowy. Baltic Power (Orlen i Northland Power) oraz Bałtyk II&III (Polenergia i Equinor) wybrały Port Łeba. Portem serwisowym Baltica 2&3 (PGE i Orsted) oraz F.E.W. Baltic 2 (RWE) została Ustka. Natomiast BC-Wind (Ocean Winds) wybrał Port Władysławowo. Każdy z deweloperów przygotuje we własnym zakresie swoje bazy serwisowe na działkach, które będzie eksploatował przez kolejne lata. Jest przestrzeń dla wszystkich małych i średnich portów polskiego Wybrzeża w procesie inwestycyjnym morskich farm wiatrowych i nie są one dla siebie konkurencją.

Podsumowując, przyszłość przemysłu wiatrowego w Polsce zależy od wielu wzajemnie zależnych czynników, jakimi są: dostępna infrastruktura i inwestycje w zakłady produkcyjne czy rozwój lokalnych portów, ale przede wszystkim od odpowiedniego wsparcia i wyszkolenia kadry realizującej te działania. Aby sprawnie realizować proces budowy morskich farm wiatrowych, rysuje się wyraźna potrzeba dostosowania systemu edukacji i szkolenia do wymagań reindustrializacji w Polsce. Kluczowym wyzwaniem jest koordynacja procesów inwestycyjnych oraz wskazanie lidera odpowiedzialnego za rozwój branży morskiej energetyki wiatrowej, w której ważną rolę odgrywają duże przedsiębiorstwa, takie jak PGE i Orlen. Proces rekrutacji i szkolenia nowych pracowników wymaga ścisłej współpracy między sektorem edukacyjnym a przemysłem.

Istotną kwestią jest stabilność decyzji inwestycyjnych oraz gospodarz tematu po stronie właściwego ministerstwa odpowiedzialnego za ten sektor. Nadzieją na uporządkowanie oraz świadome ukierunkowanie kolejnych działań związanych z rozwojem morskiej energetyki wiatrowej jest przygotowywana obecnie przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii we współpracy z Wind Industry Hub „Strategia Przemysłowa Offshore”, która zostanie opracowana do końca 2024 roku, a jej wstępne zagadnienia zostaną zaprezentowane podczas czerwcowej konferencji Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej w Świnoujściu.

Dr Karolina Lipińska
Jarosław Kumięga
Łukasz Dąbrowski
www.gospodarka.pomorskie.eu

Poprzedni artykułNamiary na Morze i Handel nr 11/2024