W Brukseli trwają prace nad przygotowaniem strategii rozwoju portów Unii Europejskiej. Obecnie dokument jest na etapie konsultacji społecznych. Gotową wersję Komisja Europejska ma przedstawić do 18 lutego 2026 r.
– Dla nas głównym filarem europejskiej strategii portowej jest konkurencyjność i dokładamy wszelkich starań, aby ją wzmocnić. Zależy nam, aby porty odgrywały ważną rolę w europejskim systemie wymiany handlowej. To jednak nie wszystko, nie chcemy bowiem zakłócenia konkurencji między portami UE a portami spoza UE. Obserwujemy jednak wiele obaw w środowisku gospodarki morskiej związanych z systemem handlu uprawnieniami do emisji ETS i wynikającymi z tego opłatami dla żeglugi. Statki mogą się przemieszczać, porty nie. Widzimy więc, że statki starają się unikać rozładunku w portach objętych opłatami ETS, co może zaszkodzić europejskim portom i europejskiej działalności portowej – podkreśla Isabelle Ryckbost, sekretarz generalna European Sea Ports Organisation (ESPO).
Jak podkreśla ESPO, porty odgrywają bardzo ważną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, gwarantując dostawy surowców energetycznych, podobnie jak centra energetyczne. Ponadto obecnie, w związku z wojną w Ukrainie, pojawiły się dodatkowe funkcje portów w kontekście mobilności wojskowej. Są to więc funkcje użyteczności publicznej, które wykraczają poza pierwotną lub klasyczną działalność portu. Wszystkie one wymagają dużych nakładów finansowych, które jednak wiążą się ze znacznie mniejszym zwrotem z inwestycji. Dotyczy to również projektów związanych z działaniami na rzecz klimatu czy inwestycjami na rzecz transformacji energetycznej. W efekcie porty pełnią funkcję strategiczną, a nie zawsze komercyjną. Ponadto ważnym elementem zwiększania konkurencyjności unijnych portów jest również ukończenie transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T i wypełnienie luk w tym systemie.
